–plons!–
je moet het anker wel aan de boot vastmaken, anders heb je er niks aan.
uhh ja stom, logisch, dacht dat de kapitein dat wel had gedaan,
waar is de kapitein, kan m niet vinden.
tja, die kapitein, daar kan je niet zomaar op vertrouwen hoor, die is er niet
sorry, hij heeft de boot gemist, je bent alleen.
o, jee, maar ik kan niet zo goed zeilen.
gelukkig waait het niet
maar we drijven nu met de stroming de zee in, wil niet te ver afdrijven
hoe komen we terug?
…
zeilen is niet zo moeilijk hoor, kan je zo leren, je hoeft alleen maar de wind te vangen die blaast naar de kant die je op wil.
zo simpel is het. wegzeilen is wel veel makkelijker als terugzeilen, dat wel.
ik kan de kust al bijna niet meer zien, straks is de einder rondom overal hetzelfde.
waar moet ik dan heen?
waar moet je dan heen? kijk niet rondom of achterom, maar juist voor je, het antwoord ligt recht voor je voeten,
daar beneden, daar recht voor je, dat kleine houten doosje, zie je het?
pak dat es.
…
krijg het niet open, het dekseltje zit vast, de scharniertjes zijn helemaal verroest,
het lukt me niet om het los te peuteren.
het doosje moet open, anders komen we nooit thuis, geloof me, het moet open,
probeer het nog eens.
…
auw!!!
wat is er?
mijn nagel breekt af!
auw (zacht)
…
is het doosje nu open?
…
ja
sjee, wat een oud kompas, die is lang niet gebruikt zeg!
hij doet het ook niet meer zo te zien, de naald draait helemaal niet, denk dat ie ook is vastgeroest.
vastgeroest? vast niet, gewoon even schudden, dan komt de naald wel los denk ik
…
en werkt ie?
…
nee, er gebeurt niks, de naald reageert totaal niet als ik draai , dat ding zit echt vast.
hmm. schud zo hard als je kan, echt zo wild mogelijk, met al je kracht, dan komt de naald los,
weet ik zeker, probeer het
…
pfff, mijn arm vliegt bijna uit de kom, zo hard heb ik echt nog nooit geschud!
…
en doet ie ut?
…
heh, nee, dat ouwe ding zit echt helemaal vast, die naald, die brengt ons nooit thuis,
wat nu?
ik heb een idee, het klinkt drastisch, maar het is onze enige optie.
doe het dekseltje weer dicht en gooi het kompas zo hard als je kan voor je op het dek,
de naald zal loskomen door de schok, weet ik zeker.
weet je het zeker? is dit wel een goed idee?
straks gaat het kompas helemaal stuk en dan verdwalen we echt.
nee, nee, het is een goed idee, de naald zit vast nu, en moet los!
er zit niet voor niets een doosje omheen om het te beschermen,
wel zo hard gooien als je kan, met al je kracht, vertrouw me,
de naald zal loskomen, doe het.
ok
(gooit het kompas met volle kracht op het dek)
–ploinkkrakkeploinkploink!–
…
oe, het houten doosje is helemaal stuk,
het kompas is eruit gevlogen.
pak m es
…
en, doet ie het nu?
…
ehh, er zitten nu allemaal barsten in het glaasje, kan de naald niet meer zo goed zien,
wacht even
…
heeeee, hoe kan dat nou????
de naald draait wel nu, maar wijst uiteindelijk steeds weer naar mij,
hoe vaak ik ook draai, volgens mij is dat oude kompas toch echt stuk hoor.
nee, nee, hij doet het hoor, waar jij staat is precies het noorden,
blijf daar staan, beweeg niet, anders raak je de richting kwijt.
maar zo kan ik niet bij het roer, wil graag zo terugvaren naar de rivier die op zee uitkwam,
daar waar we vandaan kwamen
tja, die rivier, die rivier die kan je alleen afvaren en niet meer opvaren,
die stroomt altijd maar 1 kant op helaas, je zal voorlopig op zee moeten blijven.
o neeee!,
welke kant moet ik dan op en hoe kom ik bij het roer als ik hier zo
moet blijven staan?
…
luister goed en volg mijn aanwijzingen op,
als je niet precies doet wat ik zeg verdwaal je voorgoed
en dan kan ik je niet meer helpen ok?
uhh, ojee,
ja, zal ik doen
hou het kompas heel goed vast, niet meer loslaten!
en zorg dan dat de naald steeds naar je toe blijft wijzen, ok?
schuifel zo dan heel voorzichtig naar het roer.
maar pas op,
als de naald van je afdraait, moet je meteen stoppen met bewegen!
ok?
…
het lukt niet, steeds als ik een stapje wil zetten, gaat de naald draaien,
wat moet ik nu doen?
hmmm, vreemd, je bent toch niet van metaal heh?
hahaha, nee hoor, ik ben van vlees en bloed.
heb je geld in je zak zitten?
ja
gooi dat maar overboord dan, denk dat dat het is, probeer het dan nog
eens.
–plons!–
(gooit al het geld in de zee)
–plons plons plons–
het is wel veel zeg, ben zo je rijk?
–plons plons plons–
nee hoor, dit is gewoon alles wat ik heb.
plons
…
ok alles weggegooid? prima, probeer het nog eens.
…
nee, het helpt niet, het gebeurt nog steeds,
die naald draait en draait maar als ik even beweeg.
hmmm, dat kompas doet toch wel heeeel gek als jij hem vasthebt,
weet je wat, gooi die ook maar overboord, probleem opgelost.
maar raken we de weg dan niet kwijt?
ik durf m niet weg te gooien, ik wil niet verdwalen, ik wil naar huis.
ja ik begrijp het, het is wel een dilemma, maar ja,
als je moet kiezen tussen het roer of het kompas zou ik toch voor het roer kiezen,
we moeten toch sturen als we ergens heen willen, gooi dat kompas nou maar overboord,
dan zijn we ervan af.
–plons! (gooit het kompas overboord)–
ok, kompas overboord
goed zo, wees niet bang hoor, zonder kompas kan je ook varen.
nog niet naar het roer lopen hoor, dat komt later,
eerst moet je het zeil hijsen.
hoe moet dat?
bij de mast loopt ergens een touw naar boven en dan weer naar beneden,
daar moet je aan trekken, dan gaat het zeil omhoog.
…
pfff, nee het lukt niet
ja, het zal wel zwaar zijn, trek zo hard als je kan
pfff, nee het gaat niet
o, sorry, weet je wat het ook kan zijn, kijk eens bij het zeil,
het zal wel ergens vastgeknoopt zitten om te voorkomen dat het zomaar in het wilde weg gaat flapperen,
is dat het niet?
jeetje, wat een knopen, ik tel er wel tien!
ja dat dacht ik al, je zal ze allemaal moeten losknopen, anders gaat het zeil nooit omhoog,
wel een beetje overdreven zeg,
de kapitein moest wel heel erg bang zijn geweest dat het zeil zomaar uit zichzelf
wind zou gaan vangen en het bootje ermee vandoor zou nemen, maar goed.
tjee, wat zitten die knopen strak vast, krijg ze bijna niet los
…
is het al gelukt?
het lukt niet
…
ze moeten echt los
nee het zeil, de knopen zijn los, maar het zeil wil niet omhoog…
het is te zwaar denk ik.
kon ik je maar helpen, maar ik heb geen armen,
ga anders even tegen de mast aanzitten om uit te rusten
dan lukt het straks met nieuwe kracht wel, weet ik zeker.
tjee, geen armen, wat vervelend en onhandig voor je, maar ja,
ik heb dan wel armen maar ben ook heel erg onhandig zoals je gemerkt hebt.
vind het wel fijn dat je er bent, ik kan je alleen niet zien, alleen horen.
ben wel een beetje moe ja, ik zit hier goed.
hoe heet je eigenlijk?
lot
wat een mooie naam zeg, ik hou van mooie namen.
zou ik je het noodlot mogen noemen?
dat vind ik helemaal sjiek klinken. het noodlot.
ja hoor als je dat wilt, als je maar niet weg gaat en me helpt weer thuis te komen.
zeg noodlot, weet je hoe deze boot heet?
nee
de metafoor
wat een rare naam, wat betekent dat?
een metafoor is een soort ouderwetse griekse vaas uit de oudheid, met eenlange smalle hals en een dikke buik.
net als deze boot, die heeft ook een dikke buik, en de smalle hals is dan de mast, snap je?
als je met oor bij de hals van zo’n vaas luistert dan hoor je in de verte het zachte geruis van de zee,
het is best wel een toepasselijke naam, de metafoor.
goh
weet je, het mooie van metaforen is dat er allemaal tekeningetjes opgeschilderd zijn,
helemaal rondom, als een getekend verhaal.
Dat betekent metafoor in het grieks ook, een vaas die een verhaal verteld.
Vaak zijn het verhalen over de zee, over een grote vloedgolf die alle bootjes weer op het land gooit.
Soms over de Griekse god van de wind die zo hard kan blazen dat alle bootjes omslaan en zinken.
Dan liggen ze daar soms dagen voor pampus.
Ook is er een verhaal over een inktvismonster die met zijn lange tentakels alle boten de diepte intrekt zodra ze op open zee komen.
Zelfs de zeemeerminnen doen daar niet aan.
Er is ook een verhaal over een stad die door 1 hoge golf helemaal onderwater spoelt en onder zee verdwijnt, over een…
stop maar hoor!, mij maak je niet bang met dit soort noodlotsverhalen, vertel me liever hoe ik weer thuiskom,
ik wil gewoon graag weer naar huis, had nooit in dit bootje moeten stappen.
…
denk je dat ik ooit weer thuiskom, was het wel een goed idee om dat kompas overboord te gooien,
weet je nog waar we heen gaan, ik voel me al een beetje verdwaald.
ja stom heh, dat kompas hadden we meteen weg moeten gooien,
dan had je nu al je geld nog gehad noodlot, dat kon best nog weleens van pas komen later, sorry.
maar maak je geen zorgen, op een dag komen we weer thuis.
…
noodlot, probeer dat zeil nog eens op te hijsen, misschien heb je meer kracht nu.
pffff, het is zwaar maar het lukt nu wel, zal ik nu aan het roer gaan zitten?
dan varen we naar huis als jij zegt waar we heen moeten.
nee, nee, wacht nog maar even, het waait nu toch nauwelijks,
heb je geen honger, je zit al zo lang in de boot.
ja nu je het zegt, ik sterf van de honger, is er eten?
ehh nee, niet direkt, gelukkig zitten we op zee, kunnen we vissen vangen.
is er een hengel en aas?
ehh nee, helaas, het is wel een apart verhaal hoor deze zee,
er zitten namelijk geen gewone vissen in, maar vliegende vissen, heb je ze niet zien vliegen?
nee, ik kan niet over de rand kijken als ik hier zo zit.
het beste kan je ze vangen met een vlindernet, maar ja dat hebben we niet aan boord,
je kan ook niet aan alles denken als je op reis gaat, maar ik heb een idee.
wat dan?
er ligt een groot visnet op het dek, laat het zeil weer even zakken, en trek dan het visnet in de mast,
dat gaat makkelijk hoor, het is veel minder zwaar als het zeil.
als we dan even wachten vliegen de vissen er vanzelf in.
phjoew, weet niet of ik dat wel zie zitten,
ben zo bang dat het straks niet meer lukt om het zeil straks nog een keer op te hijsen, het is zo zwaar.
ik kan nog wel even zonder eten, laten we naar huis varen, het waait al een klein beetje.
zal ik bij het roer gaan zitten?
nee, nee, niet doen noodlot, we weten niet hoe lang het nog gaat duren, je moet toch een keer wat eten,
laat dat zeil nou maar zakken en hijs het visnet op, het is je al en keer gelukt met dat zware zeil,
straks lukt het weer, ik weet het zeker.
…
ok, gelukt!
goed zo, knoop het zeil voor de zekerheid nog even vast,
het hoeft niet met 10 knopen hoor, als het maar vast zit.
…
ik heb opeens helemaal geen honger meer, we hadden toch beter naar huis kunnen varen,
het begint ook steeds harder te waaien,
nu zitten we met een net vol met gaten in de mast, dat vangt geen wind,
was dit wel een goed idee?
……
ik ben moe
ga nog even zitten tegen de mast aan lief noodlot, ik wil je wat vertellen.
ik luister.
ik vind je erg heel moedig noodlot, je stapt zomaar in deze boot zonder dat je weet waar die heen vaart,
je raakt niet van de wijs als je het anker verliest, je gooit al je geld weg, je kompas overboord,
het zware windzeil die je naar huis kon doen varen laat je weer zakken om een zeil vol gaten op te hijsen
en al die tijd liet je het roer met rust.
maar ik ben nog steeds niet thuis, dat wil ik zo graag.
kijk eens over de rand.
heee! daar is die rivier waar we uit zee kwamen!
klopt lot, ik kan je alleen niet helemaal thuis brengen,
die rivier die uit op zee kwam gaat alleen stroomafwaarts weet je nog, daar kunnen we niet tegenop varen.
als je hier overboord springt dan kan je naar de kant zwemmen,
volg dan de oever naar boven, dan kom je vanzelf weer thuis.
het water is wel koud hoor, en dan moet je ook nog een heel stuk lopen met je natte kleren.
vind het fijn dat je me nu lot noemt, noodlot vind ik zo somber en droevig klinken.
dat was ik nog vergeten te zeggen lot,
je laat je het noodlot noemen en dat maakte je niet bang, ondanks alle enge verhalen over de zee,
vind dat ook heel dapper van je lot.
spring maar overboord nu, weet zeker dat je dat durft.
ja dat durf ik wel denk ik, wil je wel graag een keer zien voor ik spring,
heb je alsmaar horen praten, maar waar ben je dan?
lot, ik ben het roer van de metafoor.
als je nu aan de achterkant eraf springt en onder water bent, dan kan je me even zien,
je durft toch wel even je ogen open te doen onder water toch?
ik kan je alleen niet omhelzen bij het afscheid want ik heb geen armen.
je kan wel goed sturen voor iemand zonder armen roer,
lief dat je me weer zover als je kon naar huis hebt gebracht,
ik spring nu in het water, dan geef ik je wel een kus,
mag ik je anders broer noemen roer?
heb altijd al een broer willen hebben en roer vind ik zo’n gekke naam.
ja dat mag zusje lot, kom!
spring nu overboord!
–plons!–

—
redaktie en tekstaanvullingen:
alexandra duvekot
veel dank!
—